SIOSTRZEŃSTWO ŚWIĘTEJ SAUNY (SAVVUSANNA SÕSARAD), reż. Anna Hints, 2023

Sauna, kobiety i rozmowy o życiu – jak widać, czasem naprawdę nie trzeba wiele, aby stworzyć przejmujący i skłaniający do refleksji film dokumentalny. Anna Hints nie bez powodu otrzymała nagrodę za najlepszą reżyserię po światowej premierze filmu podczas festiwalu Sundance. W maju tego roku obraz porwał do dyskusji uczestników festiwalu Millennium Docs Against Gravity, a tymczasem od minionego piątku mogą go już oglądać widzowie w całym kraju. Poniżej zdradzę Wam, dlaczego warto się na ten seans skusić.

„Siostrzeństwo świętej sauny” przedstawia estoński rytuał oczyszczenia ciała i duszy przy pomocy tytułowej sauny. Na przykładzie kilku kobiet widzowie mają okazję przekonać się, dlaczego tradycja kąpieli w saunie jest jednym z najważniejszych elementów estońskiej kultury i w czym właściwie tkwi siła tego niezwykłego doświadczenia. Warto dodać, że film był kręcony przez 8 lat, a jego przedmiot, tj. estońska sauna dymna jest wpisana na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. 

Przyznam, że przed obejrzeniem „Siostrzeństwa” nie miałem świadomości, jak wielkie znaczenie dla Estończyków ma kultura saunowania. Z tradycją tą wiąże się pewna świętość i mistycyzm (wg niektórych w saunie należy zachowywać się jak w kościele, wielokrotnie to właśnie w niej zaczyna i kończy się ludzkie życie), współcześnie jest to natomiast sposób na spędzenie wolnego czasu. O mistycznym znaczeniu rytuału mówi też sposób kadrowania filmu oraz prowadzenia narracji.

W filmie Hints ważniejsze od samego doświadczenia są jednak jego bohaterki. Zachowując anonimowość dzielą się one najgłębszymi sekretami, otoczone dymem i żarem obnażają nie tylko ciała, ale i emocje. Jest tu miejsce na humor i wzruszenia, siłę i mądrość czerpie się właśnie ze wspólnoty. Sauna jest tu konfesjonałem, a siostry – terapeutkami. Któż wie bowiem więcej o doświadczeniach aborcji, gwałtu czy menstruacji niż one same? Sauna to nie tylko sacrum i profanum, sauna jest kobietą.

Intymne, głęboko oczyszczające i terapeutyczne kino. Polecam.

Wpis został opublikowany na Instagramie (@filmplaneta) w dniu 14 listopada 2023.